Neuroscience Department

Πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη, 19 Μαρτίου 2025, τα εγκαίνια της νέας Μονάδας Πειραματικής Ηλεκτροφυσιολογίας, του ΙΝΓΚ από τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας & Ψηφιακής Πολιτικής Δρ Νικόδημο Δαμιανού.

Το Τμήμα Νευροεπιστημών του Ινστιτούτου Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου με χρηματοδότηση την οποία είχε εξασφαλίσει μέσα από το πρόγραμμα “Research Infrastructures - Small infrastructures”, του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας, σε  συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και το ΤΕΠΑΚ, δημιούργησε μια νέα Μονάδα Πειραματικής Ηλεκτροφυσιολογίας. Το πρόγραμμα έχει χρηματοδότηση ύψους €737.000 και διάρκεια 30 μήνες.

Η Μονάδα θα επιτρέψει την αναβάθμιση της  έρευνας στον τομέα της νευροφυσιολογίας και θα προσθέσει νέες μεθόδους  η αξιοποίηση των οποίων  θα προσφέρει σημαντικά αποτελέσματα με άμεση εφαρμογή στη βασική και κλινική έρευνα και στην Ιατρική. Στην ουσία, η νέα αυτή υποδομή αναμένεται να δώσει αποτελέσματα που αφορούν την επίδραση διαφόρων καινοτόμων θεραπειών, περιλαμβανομένης της γονιδιακής θεραπείας στη λειτουργία του περιφερικού και κεντρικού νευρικού συστήματος.  

Ο Υφυπουργός, αφού συνεχάρη το Ινστιτούτο, τους εταίρους που συμμετέχουν στο έργο και την ομάδα που απέσπασε αυτή την πολύ σημαντική για τον τομέα της υγείας χρηματοδότηση, εξήρε το έργο και την προσφορά του Ινστιτούτου στην ανάδειξη της χώρας ως περιφερειακού κέντρου επιστήμης και τεχνολογίας. «Ως Κράτος», δήλωσε ο Υφυπουργός, «οφείλουμε και θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής, ένα βασικό πυλώνα αριστείας, καινοτομίας και εκπαίδευσης στη χώρα μας, καθώς και όλους τους φορείς του οικοσυστήματος της Κύπρου». Ο Δρ Δαμιανού επεσήμανε ότι «είναι  σημαντικό και ευχάριστο το γεγονός ότι η μονάδα θα μπορεί να αξιοποιηθεί από ολόκληρο το οικοσύστημα, ενισχύοντας ευρύτερα την ερευνητική δραστηριότητα στον τομέα και διευκολύνοντας συνεργασίες και συνέργειες στο χώρο». Κλείνοντας, ανέφερε πως «μας χαροποιεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι τα προγράμματα του ΙδΕΚ τυγχάνουν αξιοποίησης σε έργα χρήσιμα για όλη την κοινωνία και την πρόοδο του τόπου».

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΝΓΚ, Καθ. Μιχάλης Κωμοδρόμος καλωσόρισε τον Υφυπουργό, τους συνεργάτες και το προσωπικό του ΙΝΓΚ και σημείωσε ότι «χαίρομαι ιδιαίτερα που παρευρίσκομαι εδώ σήμερα, για το σκοπό που βρισκόμαστε όλοι εδώ, και ως Πρόεδρος του ΔΣ του ΙΝΓΚ νοιώθω πολύ περήφανος για όλες αυτές τις προσπάθειες και καταξιώσεις του Ινστιτούτου ιδιαίτερα όταν αυτές αφορούν το καλό όλης της χώρας». Τέλος, εξέφρασε τα συγχαρητήριά του στον Καθ. Κλεόπα Κλεόπα Διευθυντή του Τμήματος Νευροεπιστημών και την ομάδα του για αυτή τους την καταξίωση.

Ο Γενικός Εκτελεστικός Διευθυντής και Ιατρικός Διευθυντής, Καθ. Λεωνίδας Φυλακτού με τη σειρά του καλωσόρισε επίσης τον Υφυπουργό, τους συνεργάτες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και τους παρευρισκόμενους. Σημείωσε ότι «είναι ιδιαίτερη ημέρα για το Ινστιτούτο, αφού η δημιουργία της νέας μονάδας αποτελεί μοναδική ερευνητική υποδομή σε εθνικό επίπεδο και είναι στη διάθεση και άλλων ερευνητικών ομάδων και επιστημόνων από ακαδημαϊκά και ερευνητικά κέντρα της χώρας. Αυτή είναι η φύση και η αποστολή του Ινστιτούτου, η κάλυψη των αναγκών των πολιτών της χώρας μας και το δημόσιο καλό». Κλείνοντας, συνεχάρη την ομάδα για τη σημαντική χρηματοδότηση και ευχαρίστησε τον Υφυπουργό για τη διαχρονική στήριξή του προς το Ινστιτούτο.

Η Δρ Αλεξία Καγιαβά, Associate Scientist και ερευνήτρια του Τμήματος Νευροεπιστημόνων παρουσίασε τον σκοπό και τις δραστηριότητες της Μονάδας. 

Τέλος,  Υφυπουργός, συνεργάτες και προσωπικό του ΙΝΓΚ είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στο χώρο και να δουν από κοντά τον τελευταίας τεχνολογίας εξοπλισμό της Μονάδας. Ο Καθ. Κ. Κλεόπα, Διευθυντής του Τμήματος Νευροεπιστημών επεσήμαινε τις πολλαπλές δυνατότητες αξιοποίησης και με διάφορες εφαρμογές της μονάδας, σημειώνοντας ότι «τα αποτελέσματά της θα δώσουν άλλη διάσταση στην έρευνα του τομέα της νευροφυσιολογίας».

Λίγα λόγια για την Μονάδα Πειραματικής Ηλεκτροφυσιολογίας

Η Μονάδα Πειραματικής Ηλεκτροφυσιολογίας, περιλαμβάνει εξοπλισμό για καταγραφές από κύτταρα, τασεο-ελεγχόμενα κανάλια, καταγραφές από περιφερικά νεύρα, καταγραφές από τομές εγκεφάλου καθώς και καταγραφές από διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους του εγκεφάλου σε in vivo συνθήκες. Τα συστήματα που υπάρχουν στη μονάδα θα χρησιμοποιηθούν σε πειράματα που αφορούν μοντέλα νευροπαθειών και παθήσεων εγκεφάλου, καθώς και διαλεύκανσης βασικών μηχανισμών λειτουργίας του εγκεφάλου. Η Μονάδα Πειραματικής Ηλεκτροφυσιολογίας αναμένεται να δώσει αποτελέσματα που αφορούν την επίδραση διαφόρων καινοτόμων θεραπειών περιλαμβανομένης της γονιδιακής θεραπείας στη λειτουργία του περιφερικού και κεντρικού νευρικού συστήματος.  

Το Τμήμα Νευροεπιστημών του ΙΝΓΚ πρωτοπορεί διεθνώς στην ανάπτυξη γονιδιακής θεραπείας γενετικών παθήσεων του κεντρικού και περιφερικού νευρικού συστήματος, με τη χρήση ιικών φορέων. Μελέτες του Τμήματος έχουν ήδη δείξει ότι η έκφραση του γονιδίου της κοννεξίνης 32 σε πειραματικά μοντέλα της Charcot-Marie-Tooth και ειδικότερα της φυλοσύνδετης μορφής CMT1X μπορεί να διασώσει το μοντέλο από τη χαρακτηριστική απομυελίνωση που παρατηρείται στη νευροπάθεια αυτή. Παρόμοιες επιτυχείς προσεγγίσεις γονιδιακής θεραπείας έχουν ολοκληρωθεί από την ομάδα του Τμήματος Νευροεπιστημών και για άλλες νευροπάθειες όπως η CMT1Α και η CMT4C. Στο πλαίσιο αυτό, στο παρόν πρόγραμμα θα γίνει μελέτη της χρήσης εστιασμένου υπέρηχου για τη βελτιστοποίηση της ικανότητας των ιικών φορέων να εισέλθουν στο περιφερικό νευρικό σύστημα και ακολούθως θα γίνει αξιολόγηση της θεραπευτικής ικανότητας του ιού με και χωρίς τη χρήση του εστιασμένου υπέρηχου στη λειτουργία του ισχιακού νεύρου με καταγραφή της ταχύτητας αγωγής. 

Επιπλέον, σε πειραματικό μοντέλο λευκοδυστροφίας του εγκεφάλου, στο οποίο θα δοκιμαστεί γονιδιακή θεραπεία έκφρασης της κοννεξίνης 47 στα ολιγοδενδριτικά κύτταρα, θα γίνει αξιολόγηση της λειτουργικότητας των χασμοσυνδέσμων που αποτελούνται από τις κοννεξίνες καθώς και των ηλεκτροφυσιολογκών ιδιοτήτων των ολιγοδενδριτικών κυττάρων με τη χρήση του patch clamp.

Τέλος, θα μελετηθεί η θεραπευτική δράση φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση του διαβήτη και της υπερχοληστερολαιμίας σε πειραματικό μοντέλο της νόσου Alzheimer. Η θεραπευτική δράση αυτών των φαρμάκων θα μελετηθεί με τη χρήση in vitro και in vivo καταγραφών της δραστηριότητας των νευρώνων μετά τη χορήγησή των φαρμάκων στο μοντέλο της νόσου.