Clinical Sciences

Κάθε χρόνο, στις 8 Σεπτεμβρίου, τιμούμε την Παγκόσμια Ημέρα Φυσιοθεραπείας, μια σημαντική ευκαιρία για να αναγνωρίσουμε τη συμβολή των φυσιοθεραπευτών στην υγεία και την ευημερία των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Η ημέρα αυτή υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η φυσιοθεραπεία στην πρόληψη, τη θεραπεία και την αποκατάσταση. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση, εκπαίδευση και ερευνητική δραστηριότητα, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και την ενίσχυση της λειτουργικής ανεξαρτησίας των ασθενών. Στο ΙΝΓΚ, η ημέρα αυτή αποτελεί αφορμή για αναστοχασμό, αναγνώριση και ανανέωση της δέσμευσής μας απέναντι στους ασθενείς και την κοινωνία.

Η φυσιοθεραπεία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της αποκατάστασης, βοηθώντας ανθρώπους να ανακτήσουν και να διατηρήσουν τη σωματική τους λειτουργία, να μειώσουν τον πόνο και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. Ο ρόλος της φυσιοθεραπείας είναι ιδιαίτερα σημαντικός στη διαχείριση νευρολογικών, νευρομυϊκών και γενετικών διαταραχών, καθώς η νευρολογική φυσιοθεραπεία, είναι ένα εξειδικευμένο πεδίο που εστιάζει στη βελτίωση της κίνησης, της λειτουργικότητας και της αυτονομίας σε άτομα με πολύπλοκες παθήσεις του νευρικού συστήματος.

Η νευρολογική φυσιοθεραπεία αφορά παθήσεις όπως για παράδειγμα εγκεφαλικό επεισόδιο, πολλαπλή σκλήρυνση, νόσος Πάρκινσον, μυϊκές δυστροφίες και διάφορα σπάνια γενετικά σύνδρομα. Οι καταστάσεις αυτές επηρεάζουν σοβαρά την κινητικότητα, τον μυϊκό τόνο, τον συντονισμό, την ισορροπία, τις γνωστικές λειτουργίες και τη γενική λειτουργία του ατόμου.

29 χρόνια δίπλα στους ασθενείς

Στο ΙΝΓΚ, από το 1996 λειτουργεί η Μονάδα Φυσιοθεραπείας, η οποία στελεχώνεται από εξειδικευμένους φυσιοθεραπευτές με πολύχρονη εξειδίκευση στη διαχείριση και αντιμετώπιση ασθενών με χρόνιες νευρολογικές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Οι εξειδικευμένοι φυσιοθεραπευτές εφαρμόζουν προηγμένες γνώσεις νευροανατομίας και ελέγχου της κίνησης, προσφέροντας εξατομικευμένες και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις που ενισχύουν την αποκατάσταση, προάγουν τη νευροπλαστικότητα και στηρίζουν τη σωματική και ψυχολογική ευεξία του ασθενούς.

Επίσης, ένα σημαντικό μέρος της φυσιοθεραπείας των νευρολογικών φυσιοθεραπευτών είναι η εξειδικευμένη και εξατομικευμένη αξιολόγηση αναπηρικών αμαξιδίων, βοηθημάτων βάδισης και τεχνικών μέσων. Η κατάλληλη χρήση αυτών των μέσων βελτιώνει την κινητικότητα, τη στάση του σώματος και την ανεξαρτησία του ατόμου.
Φυσικά, για να επιτευχθούν οι στόχοι που θέτονται για τον κάθε ασθενή,  απαιτείται διεπιστημονική συνεργασία. Οι φυσιοθεραπευτές του ΙΝΓΚ συνεργάζονται στενά με νευρολόγους, εργοθεραπευτές, λογοπαθολόγους, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς και ορθωτικούς τεχνικούς για μια ολοκληρωμένη και συντονισμένη θεραπευτική προσέγγιση.

Διαχρονικά, το προσωπικό της Μονάδας Φυσιοθεραπείας πραγματοποιεί, αλλά και συμμετέχει ενεργά σε ερευνητικά προγράμματα, σε συνεργασία με άλλα τμήματα του ΙΝΓΚ καθώς και με πανεπιστήμια της Κύπρου και του εξωτερικού. Τα προγράμματα αυτά περιλαμβάνουν ερευνητικές εργασίες μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών και στοχεύουν στην παραγωγή νέας γνώσης και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων στον τομέα της αποκατάστασης. Απώτερος σκοπός όλων των ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. 

«Μια διαδρομή που διανύουμε μαζί – θεραπευτής και ασθενής»

Στη φυσιοθεραπεία, η γνώση και η τεχνική είναι απαραίτητες. Όμως, εκείνο που τελικά κάνει τη διαφορά είναι η ανθρώπινη επαφή. Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπουμε ασθενείς να έρχονται για πρώτη φορά φοβισμένοι, γεμάτοι ερωτήματα, με το άγνωστο να βαραίνει τους ώμους τους. Μα με τον καιρό, κάτι αλλάζει. Οι συνεδρίες γίνονται συνάντηση, η αγωνία δίνει χώρο στην εμπιστοσύνη, και πολλές φορές, η σχέση μας αποκτά στοιχεία φιλίας. Γινόμαστε συνοδοιπόροι σε μια κοινή προσπάθεια.

Συχνά είμαστε οι πρώτοι που θα λάβουμε ένα τηλεφώνημα όταν συμβεί κάτι απρόοπτο. Ένα πέσιμο, ένας τραυματισμός, μια δύσκολη μέρα. Κι έπειτα έρχονται τα «ευχαριστώ» – όχι μόνο για τη θεραπεία, αλλά για τη στήριξη και τη σταθερή παρουσία. Εκεί βρίσκεται η ουσία της δουλειάς μας. Όχι μόνο στους αριθμούς και τις μετρήσεις, αλλά στα βλέμματα, στα χαμόγελα, στις μικρές νίκες της καθημερινότητας.

Υπάρχουν, βέβαια, και οι δύσκολες στιγμές. Όταν ένας ασθενής μας επισκέπτεται για να μας πει πως δεν μπορεί πια να ανέβει τη σκάλα του σπιτιού του, πως δυσκολεύεται να οδηγήσει, πως δεν μπορεί να πάει βόλτα με τα παιδιά του στο πάρκο. Εκείνη τη στιγμή είναι που γίνεται αντιληπτό ότι η πάθηση εξελίσσεται, ότι τα δεδομένα αλλάζουν. Οι αρχικοί στόχοι χρειάζεται να επαναπροσδιοριστούν, οι παρεμβάσεις να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες και όλα αυτά με το φόβο ότι ίσως σε σύντομο χρονικό διάστημα να χρειαστεί να ξαναπεράσουμε από αυτή τη διαδικασία. 

Εκεί βρίσκεται και η μεγάλη πρόκληση για εμάς τους φυσιοθεραπευτές!

Να σταθούμε ψύχραιμοι, να ακούσουμε, να προτείνουμε ουσιαστικές λύσεις που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα, χωρίς να επιβαρύνουν την ήδη ευαίσθητη ψυχολογία του ασθενούς. Να δούμε πίσω από τα συμπτώματα, τις ανάγκες, τις αλλαγές, τους φόβους. Να του θυμίσουμε πως δεν είναι μόνος του, πως μπορεί ακόμη να έχει επιλογές, πως η ζωή του μπορεί να προσαρμοστεί, να μην παραιτηθεί. Να δώσουμε, με κάθε μικρό βήμα, ξανά το αίσθημα του ελέγχου, της αξιοπρέπειας, της ελπίδας. Ακόμη κι αυτές οι δύσκολες στιγμές, όμως, φέρνουν κάτι πολύτιμο, τη βαθιά σύνδεση και την αληθινή επικοινωνία. Και μέσα από αυτές, συνεχίζουμε να χτίζουμε αυτό που τελικά έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Μια σχέση ζωής!

Η φυσιοθεραπεία, τελικά, είναι μια διαδρομή που διανύουμε μαζί – θεραπευτής και ασθενής – με κοινό στόχο τη βελτίωση της ζωής. Αποτελεί διαχρονική υποστήριξη, με συνεχή επαναξιολόγηση του θεραπευτικού πλάνου, εκπαίδευση των φροντιστών και ενίσχυση της λειτουργικότητας του ατόμου σε κάθε στάδιο της νόσου.

Δημήτρης Σωκράτους, PhD
Ανώτερος Φυσιοθεραπευτής
Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου