Molecular Virology Department
ΕΡΕΥΝΑ - COVID-19: Πρωτοποριακή μελέτη του ΙΝΓΚ
Η νόσος COVID-19 είναι η νόσος που προκαλείται από τον ιό που ονομάζεται κορονοϊός σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου 2 (SARS-CoV-2). Μέχρι σήμερα η νόσος COVID-19 έχει οδηγήσει σε πάνω από 7 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως. Ο ιός SARS-CoV-2 εισέρχεται στο σώμα από τη μύτη, το στόμα και τα μάτια, προσβάλλοντας κυρίως το αναπνευστικό σύστημα με συμπτώματα που κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά, που συχνά απαιτούν νοσηλεία σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα, δύσπνοια, κόπωση, μυαλγίες και διάρροια.
Τα κλινικά συμπτώματα της νόσου COVID-19 μοιάζουν με αυτά άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων, που προκαλούνται από ιούς εκτός του ιού SARS-CoV-2, όπως και βακτήρια. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι συλλοιμώξεις με άλλους αναπνευστικούς παθογόνους μικροοργανισμούς μπορούν να επιδεινώσουν την πορεία της νόσου COVID-19, δυσχεραίνοντας την αποτελεσματική αντιμετώπιση, τόσο του ιού SARS-CoV-2 όσο και των επιπλέον λοιμώξεων. Για παράδειγμα, η συλλοίμωξη με τον ιό της γρίπης και τον ιό SARS-CoV-2 σχετίζεται με αυξημένες πιθανότητες νοσηλείας, επιδείνωση συμπτωμάτων, όπως επίσης και αυξημένη θνητότητα. Παρομοίως, οι ταυτόχρονες λοιμώξεις από ιούς και βακτήρια συνιστούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για αυξημένη θνησιμότητα, ανάγκη εισαγωγής σε μονάδα εντατικής θεραπείας και χορήγηση αναπνευστικής υποστήριξη.
Η μη έγκυρη διάγνωση της νόσου COVID-19 ως αποτέλεσμα της ταυτόχρονης παρουσίας άλλων ιογενών ή/και βακτηριακών λοιμώξεων μπορεί να καθυστερήσει την άμεση χορήγηση αντιϊκών θεραπειών, επηρεάζοντας αρνητικά την κλινική πορεία του ασθενούς. Επομένως, η συλλογή δεδομένων όσον αφορά τις ταυτόχρονες λοιμώξεις με ιούς και βακτήρια θα βοηθήσουν, τόσο τους ιατρούς να περιθάλψουν έγκαιρα και αποτελεσματικά τους ασθενείς, όσο και τις υγειονομικές αρχές να εφαρμόσουν κατάλληλα μέτρα κατά της εξάπλωσης των μικροβιακών λοιμώξεων στην κοινότητα. Επιπλέον, οι συλλοιμώξεις σε εξωνοσοκομειακούς ασθενείς ενδέχεται να συνδράμουν στην μετάδοση παθογόνων μικροοργανισμών στην κοινότητα, αυξάνοντας την έκθεση ευάλωτων ομάδων, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι.
Στην Κύπρο, ο ιός SARS-CoV-2 ανιχνεύτηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2020 μέσω μοριακών τεχνικών στο Τμήμα Μοριακής Ιολογίας του ΙΝΓΚ. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την παρουσία και συχνότητα των συλλοιμώξεων σε ασθενείς με COVID-19 στην Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό, το Τμήμα Μοριακής Ιολογίας του ΙΝΓΚ διεξήγαγε την πρώτη μελέτη στην Κύπρο χρησιμοποιώντας 1111 ρινοφαρυγγικά δείγματα από ασθενείς θετικούς στον ιό SARS-CoV-2, με σκοπό την ανίχνευση και καταγραφή της συχνότηας συλλοιμόξεων από 18 διαφορετικού ιούς και 3 βακτήρια.
Αποτελέσματα μελέτης
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 4,6% των συμμετεχόντων με επιβεβαιωμένη λοίμωξη με τον ιό SARS-CoV-2 είχαν συλλοίμωξη με τουλάχιστον έναν επιπλέον παθογόνο μικροοργανισμό. Οι πιο συχνοί ιοί που ανιχνεύθηκαν ήταν ο ρινοϊός (Rhinovirus)/εντεροϊός (Enterovirus) (2,5%) και ο αδενοϊός (Adenovirus; 0,7%), ενώ σποραδικά ανιχνεύτηκαν και άλλοι ιοί, όπως ο ιός της γρίππης Β (Influenza B; 0.3%), o αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV; 2.5%) και ο μποκαϊός (Bocavirus; 0.2%). Από τα βακτήρια, εντοπίστηκαν μόνο δύο περιπτώσεις: μία με λεγεωνέλλα (Legionella pneumophila; 0.1%) και μία με κοκίτη (Bordetella pertussis; 0.1%). Αναλυτικά η συχνότητα των διαφορετικών μικροοργανισμών φαίνεται στον Πίνακα 1.
Πίνακας 1: Συχνότητα συλλοιμώξεων με άλλους ιούς και βακτήρια σε ρινοφαρυγγικά δείγματα θετικά στον SARS-CoV-2 κατά την περίοδο 2020–2022. RhV : rhinovirus; EnV: enterovirus; HMPV A/B: human metapneumovirus A/B; AdV: adenovirus; CoV: coronavirus; InfB: influenza B; RSV: respiratory syncytial virus; BocV: bocavirus; LP: Legionella pneumophilia; BP: Bordetella pertussis.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή κατανομή των συλλοιμώξεων, καθώς περισσότερο από το 50% αυτών καταγράφηκαν σε παιδιά κάτω των 10 ετών (Σχήμα 1), αναδεικνύοντας την ανάγκη προστασίας των μικρότερων ηλικιών και τη σημασία στοχευμένων προληπτικών μέτρων. Ακολούθησε η ηλικιακή ομάδα 30–39 ετών, με ποσοστό 15,7% (Σχήμα 1). Μεταξύ των συλλοιμώξεων που αφορούσαν έναν μόνο ιό, οι συχνότερα ανιχνευθέντες ιοί στην ομάδα <10 ετών ήταν ο ρινοϊός (Rhinovirus)/εντεροϊός (Enterovirus) (27,5%) και ο αδενοϊός (Adenovirus; 13,7%). Ακολούθησαν ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) με 3,9%, ενώ ποσοστά της τάξης του 2% καταγράφηκαν για τον μποκαϊό (Bocavirus), τον ιό γρίπης Β (Influenza B), τον ανθρώπινο μεταπνευμονιό (HMPV A/B), καθώς και για τον κορονοϊό NL63. Η συχνότητα των διαφορετικών ιών και βακτηριδίων ανά ηλικιακή ομάδα φαίνεται στο Σχήμα 2.
Σχήμα 1
Σχήμα 2
Συμπεράσματα
Η μελέτη παρέχει πρωτογενή δεδομένα για ιογενείς και βακτηριακές συλλοιμώξεις σε SARS-CoV-2-θετικούς εξωνοσοκομειακούς ασθενείς στην Κύπρο. Η επικράτηση ρινοϊού/εντεροϊού και αδενοϊού, καθώς και η ανίχνευση βακτηρίων, αναδεικνύουν την ανάγκη για διευρυμένη διαγνωστική επιτήρηση. Οι συλλοιμώξεις επηρεάζουν τη μετάδοση και τη διαχείριση της νόσου COVID-19, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεχιζόμενης παρακολούθησης για την προστασία ευάλωτων ομάδων.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναλύονται λεπτομερώς σε πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Biomedicine1.
0002.jpg)
