Neurophysiology Department

Mε την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας κατά της Επιληψίας, η οποία τιμάται κάθε χρόνο τη δεύτερη Δευτέρα του Φεβρουαρίου, το Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου   υπογραμμίζει τον ρόλο του στην προσπάθεια αντιμετώπισης της νόσου μέσω του εξειδικευμένου Κέντρου Επιληψίας και του Τμήματος Νευροφυσιολογίας. 

Η επιληψία είναι μια χρόνια νευρολογική πάθηση που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες επιληπτικές κρίσεις, που προκαλούνται από παροδική, μη φυσιολογική ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο.

Στο Κέντρο Επιληψίας στο ΙΝΓΚ γίνεται ολιστική αντιμετώπιση των επιληπτικών διαταραχών σε καθημερινό επίπεδο μέσα από τη συνεργασία μιας πολυθεματικής ομάδας ειδικών που συνδυάζει διάφορες στρατηγικές στοχεύοντας στην εξατομικευμένη και συνεχή ιατρική παρακολούθηση για καλύτερη διαχείριση των κρίσεων και ποιότητα ζωής. Tο Κέντρο Επιληψίας του ΙΝΓΚ είναι συνεργαζόμενο μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αναφοράς για επιληπτικές διαταραχές (ERN-EpiCARE) από το 2020, στο οποίο συμμετέχουν κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα από όλη την Ευρώπη με σκοπό τη συνεχή συνεργασία για την αντιμετώπιση σπάνιων και περίπλοκων περιστατικών. Με αυτό τον τρόπο προσφέρεται η εμπειρία των Ευρωπαϊκών Κέντρων Αναφοράς στους Κύπριους ασθενείς.

Το Κέντρο στελεχώνεται με δύο νευρολόγους, ειδικούς στην επιληπτολογία, που ασχολούνται με τη μελέτη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη διαχείριση της επιληψίας, εστιάζοντας στα αίτια, τους τύπους επιληπτικών κρίσεων, την απεικονιστική αξιολόγηση (MRI) και τη χορήγηση αντιεπιληπτικών φαρμακευτικών αγωγών. 

Το Κέντρο Επιληψίας πρωτοπορεί στην εισαγωγή νέων φαρμάκων κατά της επιληψίας ενώ  έχει συμμετάσχει σε διεθνείς μελέτες αντιεπιληπτικών θεραπειών. Επιπλέον, το Ινστιτούτο συνεργάζεται άψογα με άλλα ERN-EpiCARE Κέντρα Αναφοράς στην Ευρώπη για την αποστολή ασθενών με σκοπό τη διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων για θεραπεία της φαρμακοανθεκτικής επιληψίας. Παράλληλα, με την καθοδήγηση του ειδικού ιατρού δίνονται συμβουλές για αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως επαρκής ύπνος, διαχείριση stress, αποφυγή ουσιών ή καταστάσεων που πυροδοτούν κρίσεις (πχ. αλκοόλ, υπερβολική κόπωση). Επίσης, το Κέντρο υποστηρίζεται επίσης από Νευροψυχολόγο του ΙΝΓΚ για νευροψυχολογική εκτίμηση της συναισθηματικής κατάστασης του ασθενούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς του και στην αντικειμενική αξιολόγηση των γνωστικών λειτουργιών του ασθενούς, με χορήγηση εξειδικευμένων τεστ/τυποποιημένων δοκιμασιών και συμπλήρωση ερωτηματολογίων. 

Οι ασθενείς που χρειάζονται ψυχοκοινωνική υποστήριξη των ιδίων ή/και των ατόμων του περιβάλλοντός τους παραπέμπονται από τους θεράποντες ιατρούς στην Κοινωνική Υπηρεσία του ΙΝΓΚ για να τους βοηθήσει ν’ αναγνωρίσουν και ν’ αντιμετωπίσουν προσωπικές ή κοινωνικές δυσκολίες στη ζωή τους. Επιπρόσθετα, στους ασθενείς με ορισμένους τύπους επιληψίας, όταν τα φάρμακα δεν επαρκούν προσφέρεται ειδική διαιτητική προσαρμογή σε συνεργασία με τον κλινικό διαιτολόγο του ΙΝΓΚ (π.χ., κετογονική δίαιτα). Περαιτέρω, υπάρχει άμεση συνεργασία με τα Τμήματα Κλινικής Γενετικής και Νευρογενετικής του ΙΝΓΚ για διερεύνηση κληρονομικών τύπων επιληψίας.  

Το Τμήμα Νευροφυσιολογίας παρέχει εξειδικευμένες διαγνωστικές εξετάσεις σε άτομα με επιληψία που διενεργούνται από ειδικούς νευροφυσιολόγους ενισχύοντας το έργο του Κέντρου Επιληψίας. 

Σε καθημερινή βάση πραγματοποιούνται ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα (ΗΕΓ) ρουτίνας που είναι μια σύντομη εξέταση (20-30 λεπτά) που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, με σκοπό κυρίως τη διάγνωση ή τη διερεύνηση της επιληψίας, χρησιμοποιώντας τυπικές τεχνικές διέγερσης όπως ο υπεραερισμός, η φωτοδιέγερση και η στέρηση ύπνου για να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης επιληπτικών εκφορτίσεων. Πέραν του ΗΕΓ ρουτίνας, στο Τμήμα εφαρμόζεται πολύωρη καταγραφή του ΗΕΓ (1-5 ημέρες) για διαγνωστικούς σκοπούς ή προ-εγχειρητικής εκτίμησης. Η καταγραφή πραγματοποιείται σε καθορισμένο χώρο στον κλινικό θάλαμο για να καταγραφεί η εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του ύπνου και της εγρήγορσης, ώστε να ανιχνευθούν επεισόδια που συμβαίνουν σπάνια. Αυτή η υπηρεσία είναι μοναδική παγκύπρια. 

Πέρα από τα διαγνωστικά τεστ, το Κέντρο Επιληψίας του ΙΝΓΚ προσφέρει την τεχνολογία Διέγερσης του Πνευμονογαστρικού Νεύρου (VNS) σε ασθενείς με επιληψία οι οποίοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στον ασθενή να σταματά τις επιληπτικές του κρίσεις καθώς εκδηλώνονται, αλλά και από μόνη της η συσκευή συν τω χρόνω ελαττώνει την συχνότητα των επιληπτικών κρίσεων.

Το ΙΝΓΚ προσφέρει επίσης, κλινική εμπειρία σε φοιτητές ιατρικής, τόσο στο Κέντρο Επιληψίας όσο και στο εργαστήριο κλινικής νευροφυσιολογίας, καθώς και εκπαίδευση ή πρακτική άσκηση για φοιτητές διαφορετικού υπόβαθρου στην κλινική νευροψυχολογία και νευροφυσιολογία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΙΝΓΚ υιοθετεί και φέτος το σύνθημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Επιληψίας (International League Against Epilepsy και International Bureau for Epilepsy) «Ζωή σε κίνηση. Η Επιληψία δεν τη σταματά / Life in Motion. Epilepsy Doesn’t Stop it!» φωταγωγώντας στις 9 Φεβρουαρίου το κτίριό του στο μωβ χρώμα, που έχει καθιερωθεί ως χαρακτηριστικό της διεθνούς εκστρατείας ευαισθητοποίησης για την επιληψία.  

Ανδρέας Κουππάρης                                         
Νευρολόγος, Διευθυντής Τμήματος Νευροφυσιολογίας, ΙΝΓΚ                    

Ιωάννα Κουσιάππα                                         
Associate Scientist, Τμήμα Νευροφυσιολογίας, ΙΝΓΚ