Molecular Genetics, Function & Therapy Department

Επιστήμη! Η λέξη επιστήμη ετυμολογικά προέρχεται από το αρχαίο ρήμα επίσταμαι που σημαίνει γνωρίζω καλά. 

Στον σύγχρονο κόσμο μας, η επιστήμη μπορεί να αναφέρεται στα μαθηματικά, τη φυσική, τη χημεία, τη βιολογία και την πληροφορική. Αν και τα διδασκόμαστε ως ξεχωριστούς κλάδους θετικών επιστημών στο σχολείο, ο αναπόφευκτος συνδυασμός τους σε διάφορους τομείς έχει φέρει ραγδαίες εξελίξεις, τόσο στην τεχνολογία όσο και την ιατρική.

Η τρομερή εξέλιξη των επιστημονικών κλάδων και η διασταύρωσή τους τα τελευταία χρόνια έχουν γεννήσει εξειδικευμένες τεχνικές και μεθόδους προς όφελος της υγείας του ανθρώπου, όπως για παράδειγμα η μοριακή βιολογία, η γενετική μηχανική, η βιο-πληροφορική και η βιο-στατιστική. Η συνεργασία των θετικών επιστημών με κριτήριο την υγεία του ανθρώπου έχει ως βασικούς άξονες την κατανόηση βιολογικών διεργασιών σε μοριακό επίπεδο, την ανάπτυξη νέων θεραπειών και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και κατ’ επέκταση του κοινωνικού συνόλου.

Στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ) στεγάζονται επιστήμονες από όλα τα παρακλάδια των θετικών επιστημών. Στα διάφορα τμήματα του Ινστιτούτου μας μπορεί κανείς να συναντήσει ερευνητές που προέρχονται από τον χώρο, μεταξύ άλλων, της βιολογίας, της πληροφορικής, των μαθηματικών και της φυσικής. Η ανταλλαγή απόψεων και ιδεών από άτομα με διαφορετικό επιστημονικό υπόβαθρο για την επίλυση ενός προβλήματος είναι κερδοφόρα σε όλους τους τομείς. Συγκεκριμένα, στο ερευνητικό μέρος του ΙΝΓΚ γίνονται μελέτες για Αλτσχάιμερ, καρκίνο του μαστού, θαλασσαιμία, σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες σπάνιες κληρονομικές ασθένειες όπως μυϊκές δυστροφίες.

Ας δούμε όμως ένα συχνό παράδειγμα για το πώς οι ερευνητές από διάφορους επιστημονικούς κλάδους συλλειτουργούν σε καταρτισμένα ερευνητικά κέντρα, όπως είναι το ΙΝΓΚ. Αρχικά, ο ερευνητής αναγνωρίζει το κενό ή το πρόβλημα σε θέματα υγείας που υπάρχει στην κοινωνία της Κύπρου ή το εξωτερικό και σχεδιάζει πειράματα για την μελέτη και την εξεύρεση λύσης. Έπειτα, μέσα στο εργαστήριο ο ερευνητής εφαρμόζει βασικές γνώσεις βιολογίας και χημείας για να εκτελέσει τα πειράματα και να παράξει πληροφορίες. Κατά την διάρκεια κάποιων πειραμάτων γίνεται χρήση εξειδικευμένων μηχανημάτων από ερευνητές με γνώσεις φυσικής και μηχανολογίας. Στη συνέχεια, οι πληροφορίες που παράγονται είναι συνήθως μεγάλου όγκου και ερευνητές με γνώσεις πληροφορικής και μαθηματικών χρησιμοποιούν διάφορα ειδικά εργαλεία για την ορθή ανάλυση και εξαγωγή συμπερασμάτων. Τέλος, όλοι οι επιστήμονες που συνεργάστηκαν συγγράφουν μια λεπτομερή περιγραφή των πειραμάτων και των αποτελεσμάτων τους προς δημοσίευση σε επιστημονικά περιοδικά παγκόσμιας εμβέλειας. 

Όλοι οι επιστήμονες στο ΙΝΓΚ δουλεύουν με στόχο την πρόοδο της ιατρικής για την ευημερία των ασθενών στην Κύπρο και το εξωτερικό. Η συνέργεια των θετικών επιστημών φέρνει μόνο θετικά αποτελέσματα και αυτό αντικατοπτρίζεται στο Ινστιτούτο μας. Επιστήμονες από το τμήμα Βιοπληροφορικής και Νευρολόγοι των τμημάτων Νευροεπιδημιολογίας, Νευροφυσιολογίας και Νευροπαθολογίας  εξασφάλισαν χρηματοδότηση για συμμετοχή σε πανευρωπαϊκή μελέτη με στόχο την καθυστέρηση και ανακούφιση της άνοιας. Επιπλέον, ερευνητές του τμήματος Μοριακής Γενετικής Θαλασσαιμίας ηγούνται του έργου HemaFAIR με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού δικτύου με στόχο την βελτίωση της έρευνας και της διάδοσης των δεδομένων στα σπάνια αιματολογικά νοσήματα. Επιπρόσθετα, επιστήμονες από το τμήμα Μοριακής Γενετικής, Λειτουργίας και Θεραπείας και το τμήμα Νευρογενετικής μελέτησαν τις βιολογικές ιδιότητες εκχυλισμάτων του φυτού Σαπουνόχορτο και εισηγούνται την χρήση του ως αντιοξειδωτικό και αντιμικροβιακό βότανο με επιπρόσθετη τοξική δράση σε καρκινικά κύτταρα. Αυτά είναι μερικά από τα πολλά έργα που διεξάγονται στο Ινστιτούτο μας και καταδεικνύουν την θετική εξέλιξη που απορρέει από την μελέτη και εφαρμογή της επιστήμης.

Η επιστήμη αποτελεί τον πυρήνα της τεχνολογίας και της ανθρώπινης προόδου που μας οδηγεί σε ένα καλύτερο μέλλον. Το ΙΝΓΚ ως οργανισμός εστιάζει στις προκλήσεις του σήμερα και επιδιώκει να συμβάλλει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών και την βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο των Κυπρίων όσο και των συνανθρώπων μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συνεργασία των επιστημόνων στο ΙΝΓΚ είναι το κλειδί για την επίτευξη των στόχων αυτών. Μέσα από την αλληλεπίδραση διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, ανακαλύπτονται νέες προοπτικές και αναπτύσσονται καινοτόμες λύσεις σε σύνθετα προβλήματα υγείας. Όλα αυτά πάντα με γνώμονα την υγεία και την ευημερία του ανθρώπου! 

Η 10η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως «Παγκόσμια Ημέρα της Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη» από την UNESCO. Την ημέρα αυτή τιμούμε την συνεισφορά και τα οφέλη της επιστήμης στην επίλυση διαφόρων παγκόσμιων προβλημάτων, όπως οι ασθένειες.

Χρυστάλλα Μυτίδου
Assosiate Scientist
Τμήμα Μοριακής Γενετικής, Λειτουργίας & Θεραπείας